Viewing a single comment thread. View all comments

1

F3nd0 wrote

(Rekomendo: animal·o → best·o)

Miksi bestojn (inkluzive homojn) kun aĵoj povas esti tute en ordo! Ĉio dependas de la vidpunkto, surbaze de kiu oni metas iojn en la saman kategorion.

Vi probable pensas, ke oni maldevas miksi bestojn kun aĵoj laŭ valoro. Tiu penso estas racia kaj mi konsentus kun ĝi. Sed se vi pensas, ke la pronomoj prezentas malsamajn nivelojn de valoro, vi miskomprenas ilian funkcion.

La sola funkcio de la pronoma malsameco estas distingi inter ĉio laŭ kelkaj trajtoj – tiuj inkluzivas sekson (li / ŝi / ĝi), nombron (ni / ili), kaj difinitecon (si / oni). Surbaze de tiaj trajtoj oni elektas la ĝustan pronomon, sed la trajtoj certe ne inkluzivas valoron! Aĵoj kun bestoj kaj homoj kunhavas pronomojn ofte kaj tute regule, kaj tio diras nenion pri iliaj valoroj.

Unue rigardu la pronomon »ĝi«. Per ĝi oni kutime pronomas bestojn kaj aĵojn. Kaj ankaŭ homojn! Vortoj kiel »infano« kaj »persono« ricevas la pronomon »ĝi« tute same, kaj tio tute ne signifas, ke oni taksas ilin samvaloraj al aĵoj!

Due rigardu la pronomon »ili«. Oni regule uzas ĝin por ĉio en triapersona multenombro – ĉu temas pri homoj, ĉu pri bestoj, ĉu pri aĵoj. Neniu probable ofendiĝos inkluzivite en tia pronomo, ĉar ĝi nenion diras pri ĝia valoro. Ĝi nur indikas triapersonon kaj multenombron (kaj, danke al »si«, ankaŭ ekstersubjektan rolon).

La problemo, kiun oni provas solvi per »ri«, esence ne ekzistas en Esperanto. Oni elpensadas solvojn nur al problemo, kiun oni faris al si mem. La tuta afero estas bone evitebla, se nur oni akceptas la valorigan neŭtralecon de pronomoj, kaj ĉesas sin konvinki pri ilia malĝentileco. Kaj, laŭ supre montritaj ekzemploj de tia neŭtraleco, mi kredas, ke tio estus decido saĝa kaj laŭregula.

2

jorgesumle wrote

(Rekomendo: animal·o → best·o)

Se mi diras besto, oni povas pensi, ke mi ekskludas la homojn. Laŭ Vikivortaro...

besto

  1. vivanta estaĵo, posedanta la kapablon senti kaj sin movi; animalo.
  2. tia ulo, malinkluzivante la homon.

animalo

  1. besto, nepre inkluzivante la homon.

Unue rigardu la pronomon »ĝi«. Per ĝi oni kutime pronomas bestojn kaj aĵojn.

Estus pli bone uzi "ri" por animaloj kaj "ĝi" por âjoj. Tial ne ekzistus miskomprenon kaj la lingvo estus pli riĉa. Mi afiŝis artikolon pri "ri" en Raddle.

0

F3nd0 wrote

Se mi diras besto, oni povas pensi, ke mi ekskludas la homojn.

(Korekto: eksklud·as → ekskluziv·as)

»Besto« povas tute bone inkluzivi homojn, kaj oni povas tion facile subkompreni laŭ la kunteksto, kiel oni faras en pluraj aliaj lingvoj. Se ni postulos por ĉiu vorto tre precizan signifon, kaj kreos po nova vorto por ĉiu nuanco, nia lingvo rapide iĝos peza kaj malagrabla.

Estus pli bone uzi "ri" por animaloj kaj "ĝi" por âjoj. Tial ne ekzistus miskomprenon kaj la lingvo estus pli riĉa.

Certe; kial utiligi la simplan lingvon, kiam oni povas »riĉigi« ĝin per superfluaj komplikaĵoj?